Dikkat dağınıklığı belirtileri nelerdir?
Sık görülen işaretler: ödevi yarıda bırakma, yönergeyi eksik duyma, eşyaları sürekli kaybetme, sırayı beklemede zorlanma, kolayca dış uyaranla oyalanma ve “dinlemiyor” geri bildirimi. Her çocukta ara sıra görülebilir; belirtiler haftalarca sürüyor ve hem ev hem okulda işlevi etkiliyorsa değerlendirme düşünülür.
Dikkat dağınıklığı ile DEHB aynı şey mi?
Hayır. Dikkat dağınıklığı bir belirti; DEHB ise tanı gerektiren nörogelişimsel bir tablodur. DEHB tanısı internet testi veya tek öğretmen yorumuyla konulmaz; gelişim öyküsü, gözlem ve gerektiğinde psikiyatri değerlendirmesi gerekir. Dikkat geliştirme programı günlük odak becerisini güçlendirir; tanı koymaz.
Çocuk oyunda odaklanıp ödevde dağılıyorsa DEHB var mı?
Her zaman değil. İlgi çeken etkinlikte uzun süre kalabilen çocuklar, sıkıcı veya zor görevde dağılabilir; bu DEHB’de de görülür ama tek başına tanı kanıtı değildir. Uyku, kaygı ve öğrenme güçlüğü de benzer tablo üretebilir; bağlam birlikte okunur.
1. sınıfta dikkat sorunu normal mi?
Okula yeni başlayan çocukta kısa süreli dağınıklık olağandır. Fakat dönem sonuna doğru hâlâ yönergeyi takip edememe, sürekli kalkma veya öğretmenin tekrarlayan uyarıları devam ediyorsa destek düşünülebilir. Erken müdahale çoğu zaman okul motivasyonunu korumaya yardımcı olur.
Dikkat testi ne işe yarar?
Dikkat testleri ve ölçekler süreci destekleyebilir; tek başına kesin sonuç vermez. Amaç çocuğu etiketlemek değil; hangi alanda (sürdürülebilir dikkat, dürtü kontrolü, yürütücü işlevler) zorlandığını görmektir. Program planı bu bilgiyle kişiselleştirilir.
Ne zaman dikkat geliştirme programına başlanır?
Okul geri bildirimi artıyorsa, evde ödev süresi sürekli uzuyorsa veya aile–çocuk çatışması tekrarlıyorsa program düşünülebilir. Önce uyku, beslenme ve kaygı gibi günlük faktörler de ele alınır; program çoğu zaman psikolojik danışmanlıkla birlikte yürür.
Dikkat geliştirme programı kaç seans sürer?
Sabit bir rakam yoktur. Bazı çocuklar birkaç ayda belirgin ilerleme görür; bazılarında süreç uzar. İlk görüşmede hedef ve tahmini çerçeve konuşulur; “iki haftada düzelir” vaatleri gerçekçi değildir.
Evde konsantrasyon nasıl desteklenir?
Görevi küçük parçalara bölmek, görünür zaman çizelgesi kullanmak, kısa molalar ve çabayı övmek işe yarayabilir. Sürekli masa başında bekletmek veya kardeşle kıyas çoğu zaman ters etki yapar. Programın evde uygulanan küçük adımlarla desteklenmesi önemlidir.
Okul “dikkatsiz” diyorsa veli ne yapmalı?
Öğretmenden somut örnek isteyin: hangi ders, hangi saat, ne oldu? Genel etiket yerine davranışı anlatmak planı netleştirir. Gerekirse kısa veli–öğretmen–uzman görüşmesi koordinasyonu sağlar.
İstanbul Üsküdar’da dikkat geliştirme programı randevusu
nompsikoloji.com üzerinden iletişime geçebilirsiniz. Çocuğun yaşı, sınıfı, okul geri bildirimi ve evde gözlemlediğiniz örnek yeterlidir; ön görüşme ve program planı birlikte planlanır.
